

ESTELAS
Los menhires y estelas de figura antropomorfa, las
creencias animistas que aureolan estos monumentos y los nombres mismos con
que son designados en algunas localidades del País Vasco, nos inducen
a considerar las estelas como representaciones y estatuas de antepasados.
En el largo proceso de su historia, parece hallarse vinculada a una concepción
de la vida ya que las más antiguas representan claramente la silueta
humana.
No sabemos dónde tuvo su origen la estela discoidal. Algunos ejemplares
son tan antiguos como los que hasta ahora han sido señalados en otros
piases.
Menhir-arriak, gizaiduriko hilarriak,
oen inguru dabiltzan gogakerizko sinismenak eta harri horien izenak ere gauza
bera erakusten digutela esan gentzake.
Hilarriak, bere ibilaldi luzean, gure arbasoen irizpide sakon bat agertzen
digu: heriotz-ondoren gizakia oraino bizi dela. Zaharrenak giza-irudikoak
dira.
Ez dakigu hilarri biribilen eraigintza non sortu zen. Hemengo batzuek beste
lekuetako bezain antzinakoak baitira.

A la hora de definir la argizaiola. La vía
mas practica consiste en analizar la etimología de la propia palabra
surgiéndonos los términos, " Argizai" y " Ola".
La traducción resultante al castellano seria " tabla de cera",
consiste en un soporte de madera en forma de tabla ( ola) que sirve para enrollar
en el mismo, la cera o cerilla ( argizai) que arde en recuerdo de los difuntos.
El fuego es signo de vida, de propiedad, purifica y acompaña a los
muertos. Tradicionalmente el fuego era considerado un elemento muy importante
en la cultura familiar vasca. La finalidad de la argizaiola era llevar el
fuego simbólico del hogar hasta los difuntos.
Es probable que por medio de su mensaje simbólico, las argizaiolas
traten de evidenciar la supervivencia del alma del difunto. Por ello no es
de extrañar que tuvieran forma netamente antropomorfa, ( los menhires
antropomorfos pudieran ser sus antecesores).
Una línea evolutiva es la de algunos artistas y escultores que basándonos
en la propia argizaiola hemos ido creando nuevas formas estéticas y
artísticas.
Aunque en la actualidad ha ido perdiendo su sentido simbólico y espiritual
con el que surgió se siguen utilizando las argizaiolas como objeto
decorativo en recuerdo a una tradición milenaria.

![]() |
Webmaster: |
| Diapolan Producciones | |
| www.diapolan.com |
Argizaiola definitzeko orduan, hitza aztitzea da biderik
onena. Eta horrela eginez gero, " Argizai" eta "Ola" terminuak
topatuko ditugu. Hitzez hitzeko esangura " argizariaren ohola" izango
litzateke, hau da, zurezko ohol (ola) bat erabiltzen da ezko edo argizaria
(argizaia) biribiltzeko. Gero, hildakoen omenez egongo da pizturik.
Sua bizi-seinale, jabego-marka da; suak garbitu egiten gaitu, eta gainera
hildakoei lagun egiten die.
Argizaiolaren helburua zen etxeko sua eraman hildakoei.
Baliteke arzaiolek beren mezu sinbolikoen bitartez, hildakoaren arimaren biziraupena
egiazta nahi izatea. Horregatik, ez da harretzekoa, hilarriak bazalaxe, antzina
argizaiolek ere forma erabat antropomorfoa izatea (jentilarri antropomorfoak
izan zitezkeen hauen aintzindari).
Gaurko bestelako zentzu bat artista edo eskultoreen eskutik ailegatu zaigu.
Hauek argizaiolan oinarritu baitira forma estetiko eta artistiko berriak sortzeko.
Gure egunotan argizaiolak asmo apaingarriak medio egiten dituzte.